Artykuł wyjaśnia, kto i na jakich zasadach może wystawić receptę z uprawnieniem "S", uprawniającą seniorów 65+ do bezpłatnych leków. Dowiesz się, jakie warunki muszą być spełnione i na co zwrócić uwagę, aby skorzystać z tej możliwości.
Bezpłatne leki dla seniorów 65+ kto może wystawić receptę z kodem S i na jakich zasadach?
- Uprawnienie "S" przysługuje pacjentom od dnia ukończenia 65. roku życia, weryfikowane na podstawie numeru PESEL.
- Krąg osób uprawnionych do wystawiania recept "S" jest szeroki i obejmuje m.in. lekarzy POZ, specjalistów, pielęgniarki, dentystów, felczerów, a w określonych przypadkach również farmaceutów.
- Aby lek był bezpłatny, musi znajdować się na aktualnym wykazie bezpłatnych leków dla seniorów i być przepisany na zdiagnozowane schorzenie objęte refundacją.
- Lekarze mogą wystawiać recepty "S" zarówno w ramach NFZ, jak i podczas wizyt prywatnych.
- Farmaceuta w aptece nie ma prawa dopisać ani poprawić kodu "S" na recepcie jego brak oznacza konieczność zapłaty za lek.
- Lekarze, którzy zaprzestali wykonywania zawodu, mogą wystawiać recepty "pro auctore" i "pro familiae" z kodem "S".
Uprawnienie "S" na recepcie: Twoja brama do darmowych leków
Uprawnienie "S" na recepcie to nic innego jak możliwość otrzymania bezpłatnych leków dla seniorów. Przysługuje ono pacjentom od dnia ukończenia 65. roku życia, a wiek ten jest weryfikowany na podstawie numeru PESEL w momencie wystawiania recepty. To bardzo ważne, ponieważ nawet jeden dzień przed 65. urodzinami nie uprawnia do skorzystania z tej ulgi.
- Wiek 65+: Pacjent musi mieć ukończone 65 lat.
- Lek na liście: Przepisany lek musi znajdować się na aktualnym wykazie bezpłatnych leków dla seniorów.
- Wskazanie refundacyjne: Musi istnieć zdiagnozowane schorzenie, które jest objęte refundacją dla danego leku.
Pamiętajmy, że sam wiek nie wystarczy, aby otrzymać lek za darmo. Kluczowe jest, aby dany preparat znajdował się na specjalnie przygotowanym i regularnie aktualizowanym wykazie. Obecnie obejmuje on prawie 3800 preparatów, a lista jest odświeżana co 2-3 miesiące. Leki te są dostępne na wiele schorzeń, takich jak:
- Nadciśnienie
- Cukrzyca
- Osteoporoza
- Astma/POChP
- Niektóre choroby onkologiczne
Jako pacjent, możesz samodzielnie sprawdzić dostępność leku przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub aplikację mojeIKP. To świetne narzędzie, które pozwala na bieżąco monitorować swoje uprawnienia.

Kto może wystawić receptę dla seniora z uprawnieniem "S"?
Zacznijmy od podstaw: lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) jest najczęstszym i najbardziej dostępnym źródłem recept z uprawnieniem "S". To właśnie do niego najczęściej udajemy się po nasze regularne leki.
Jednak nie tylko lekarz POZ ma takie uprawnienia. Lekarze specjaliści, tacy jak kardiolog, diabetolog czy neurolog, również mogą wystawiać recepty z kodem "S". Co ważne, dotyczy to zarówno wizyt w ramach NFZ, jak i tych odbywających się w prywatnych gabinetach.
Co więcej, pielęgniarki i położne, które posiadają uprawnienia do wystawiania recept, także mogą to robić z kodem "S". To rozszerzenie kompetencji zdecydowanie ułatwia dostęp do darmowych leków w wielu sytuacjach.
Nie zapominajmy również o lekarzach przy wypisie ze szpitala. Mają oni prawo wystawić receptę z kodem "S" w związku z zakończonym leczeniem szpitalnym, co jest ogromnym ułatwieniem dla pacjentów opuszczających placówkę.
Warto wiedzieć, że od 14 lutego 2025 roku przepisy poszerzyły krąg osób uprawnionych do wystawiania recept "S". Do tej grupy dołączyli:
- Lekarz dentysta
- Felczer i starszy felczer
- Farmaceuta (w określonych przypadkach, na przykład na refundowane szczepionki, co jest nowością i warto śledzić szczegóły tych regulacji)
Wizyta prywatna a darmowe leki: Czy musisz płacić za receptę z kodem "S"?
Dobra wiadomość jest taka, że nowe przepisy znacząco ułatwiły dostęp do bezpłatnych leków po wizytach komercyjnych. Oznacza to, że lekarze specjaliści, z którymi konsultujesz się prywatnie, mogą wystawiać recepty z kodem "S" tak samo, jak w ramach NFZ. To duży krok w stronę większej dostępności darmowych leków dla seniorów.
Podczas prywatnej konsultacji zawsze upewnij się, że:
- Przepisany lek znajduje się na liście bezpłatnych dla seniorów.
- Lekarz prawidłowo oznaczy receptę kodem "S".
To Twoje prawo i warto o to dopytać, aby uniknąć nieporozumień w aptece.
Recepta "dla siebie" lub "dla rodziny" (pro auctore/pro familiae): Specjalne przypadki
Interesującym wyjątkiem są recepty wystawiane przez lekarzy dla siebie (tzw. "pro auctore") lub dla najbliższej rodziny ("pro familiae"). Nawet lekarze, którzy zaprzestali wykonywania zawodu, zachowują prawo do wystawienia takiej recepty z kodem "S".
Oczywiście, w tych szczególnych sytuacjach nadal obowiązują standardowe zasady. Oznacza to, że wiek pacjenta, obecność leku na liście oraz wskazania do refundacji muszą być spełnione. Nie ma tu żadnych odstępstw od ogólnych reguł.

Najczęstsze błędy i pułapki: Dlaczego farmaceuta może odmówić wydania darmowego leku?
To niezwykle ważna kwestia, którą często pomijamy. Farmaceuta w aptece nie ma uprawnień do dopisania ani poprawienia kodu "S" na recepcie. Jeśli ten kod jest nieobecny, pacjent, niestety, będzie musiał zapłacić za lek pełną cenę lub jego refundowaną część, jeśli lek w ogóle podlega refundacji. Dlatego tak istotne jest, aby recepta była wystawiona prawidłowo od samego początku.
Moja rada jest taka: przed wizytą u lekarza samodzielnie sprawdź, czy dany lek znajduje się na liście bezpłatnych preparatów dla seniorów. Możesz to zrobić wygodnie, korzystając z Internetowego Konta Pacjenta (IKP) lub aplikacji mojeIKP. Dzięki temu będziesz przygotowany i będziesz mógł dopytać lekarza o konkretne preparaty.
Zwróć uwagę także na prawidłowy kod odpłatności na recepcie (np. R, 50%, 100%). Niewłaściwy kod, inny niż "S" (jeśli lek jest na liście "S"), może skutkować koniecznością zapłaty. Zawsze upewnij się, że recepta jest w pełni zgodna z Twoimi uprawnieniami.
Jak ułatwić lekarzowi wystawienie recepty "S"?
Wystawienie recepty z uprawnieniem "S" wiąże się z obowiązkiem weryfikacji przez osobę wystawiającą receptę historii lekowej pacjenta w systemie informatycznym (np. przez gabinet.gov.pl lub IKP). Ma to na celu sprawdzenie bezpieczeństwa i zasadności terapii. Internetowe Konto Pacjenta (IKP) znacznie ułatwia ten proces, dostarczając lekarzowi kompleksowych informacji.
Jako pacjent, możesz aktywnie pomóc lekarzowi w prawidłowym wystawieniu recepty. Oto kilka praktycznych porad:
- Miej przy sobie aktualną listę wszystkich przyjmowanych leków, wraz z dawkami.
- Znaj swoje diagnozy i schorzenia, na które przyjmujesz leki.
- Dowiedz się, jak korzystać z IKP to Twoje narzędzie do zarządzania zdrowiem.
