Drętwienie, pieczenie stóp albo ból przebiegający wzdłuż nerwu nie zawsze wynika z problemu w samym kręgosłupie. Czasem lekarz zaleca preparat z witaminami B1, B6 i B12, taki jak Invitaxon, jako leczenie wspomagające chorób nerwów obwodowych. Wyjaśniam, na co stosuje się ten lek, jak go przyjmować, jakie ma ograniczenia i na które połączenia z innymi lekami trzeba uważać.
Najważniejsze informacje o działaniu i bezpiecznym stosowaniu
- Wskazania obejmują między innymi polineuropatię, nerwoból i zapalenie nerwów obwodowych.
- Jedna tabletka zawiera 150 mg witaminy B1, 50 mg B6 i 0,20 mg B12.
- Standardowo stosuje się 1 tabletkę na dobę po posiłku, a większa dawka wymaga decyzji lekarza.
- Długie przyjmowanie wysokiej dawki witaminy B6 może samo wywołać neuropatię.
- Preparat jest lekiem na receptę i nie powinien być traktowany jak zwykły suplement diety.
Na co stosuje się ten lek
Preparat zawiera trzy witaminy ważne dla prawidłowego metabolizmu komórek nerwowych. Stosuje się go jako leczenie wspomagające schorzeń nerwów obwodowych, a nie jako uniwersalny środek na każdy rodzaj bólu.
Wskazaniami są między innymi polineuropatia, neuralgia i zapalenie nerwów obwodowych. Polineuropatia oznacza uszkodzenie wielu nerwów, często odczuwane jako mrowienie, pieczenie, drętwienie lub zaburzenia czucia w stopach i dłoniach. U seniorów przyczyną może być między innymi cukrzyca, niedobór witaminy B12, choroba nerek, alkohol albo działanie niektórych leków.
Trzeba jednak oddzielić leczenie przyczyny od łagodzenia objawów. Tabletki nie zastąpią kontroli glikemii, diagnostyki niedoboru B12 ani leczenia ucisku na nerw. Z mojego punktu widzenia najczęstszy błąd polega na tym, że pacjent traktuje witaminy jako rozwiązanie całego problemu, zamiast sprawdzić, dlaczego nerwy zaczęły działać nieprawidłowo.
Co zawiera i jak działa połączenie witamin B
| Składnik | Ilość w 1 tabletce | Znaczenie w terapii |
|---|---|---|
| Benfotiamina, forma witaminy B1 | 150 mg | Wspiera procesy związane z przemianami energetycznymi w komórkach nerwowych. |
| Witamina B6 | 50 mg | Uczestniczy w pracy układu nerwowego, ale w nadmiarze może uszkadzać nerwy. |
| Witamina B12 | 0,20 mg | Jest potrzebna między innymi do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i tworzenia krwinek. |
Witamina B1 występuje tu jako benfotiamina, czyli pochodna o dobrej przyswajalności doustnej. B6 bierze udział w przemianach aminokwasów i tworzeniu niektórych neuroprzekaźników, natomiast B12 ma znaczenie dla osłonek włókien nerwowych oraz krwiotworzenia.
Nie oznacza to, że większa ilość witamin zawsze da lepszy efekt. Szczególnie istotna jest dawka B6, ponieważ 50 mg w jednej tabletce to już poziom wymagający ostrożności przy długotrwałym stosowaniu. Jeżeli mrowienie lub pieczenie nasila się podczas terapii, nie należy automatycznie zwiększać dawki. Trzeba skontaktować się z lekarzem.
Jak przyjmować tabletki i jak długo je stosować
Zgodnie z informacjami dla pacjenta zalecana dawka to 1 tabletka raz na dobę. W indywidualnych przypadkach lekarz może zalecić 1 tabletkę do 3 razy na dobę, ale taka zmiana nie powinna być samodzielnym sposobem reagowania na silniejszy ból.
Tabletkę należy połknąć w całości po posiłku i popić niewielką ilością wody. Jedzenie poprawia wchłanianie witaminy B1. Alkohol i herbata mogą je ograniczać, dlatego nie są dobrym sposobem popijania leku.
Długość kuracji ustala lekarz. W charakterystyce produktu wskazano, że najpóźniej po 4 tygodniach trzeba ocenić, czy dawkę można zmniejszyć. To praktyczna granica, o której łatwo zapomnieć, zwłaszcza gdy lek został przepisany razem z kilkoma innymi preparatami.
Jeśli pacjent pominie dawkę, powinien przyjąć kolejną o zwykłej porze. Nie należy stosować podwójnej ilości w celu uzupełnienia pominiętej tabletki.
Kiedy potrzebna jest szczególna ostrożność
Najważniejsze przeciwwskazanie stanowi uczulenie na którąkolwiek substancję czynną lub pomocniczą. Leku nie stosuje się także u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na wysokie dawki witamin.
W przypadku osób starszych szczególnej uwagi wymaga już sama lista przyjmowanych leków. Witamina B6 może zmniejszać skuteczność lewodopy stosowanej w chorobie Parkinsona, jeśli nie jest ona podawana z odpowiednim inhibitorem. Z kolei metformina, omeprazol, cymetydyna i niektóre inne leki mogą wpływać na stężenie lub wchłanianie witaminy B12.
Znaczenie mają także leki zobojętniające kwas żołądkowy, długotrwale stosowany furosemid, izoniazyd, hydralazyna, penicylamina i cykloseryna. Osoba leczona onkologicznie powinna koniecznie poinformować lekarza o terapii, ponieważ witamina B1 może być nieaktywna przy jednoczesnym stosowaniu 5-fluorouracylu, a witamina B6 może wpływać na działanie altretaminy.
Jedna tabletka zawiera również 15 mg sorbitolu i 30 mg mannitolu. Dla większości osób nie ma to większego znaczenia, ale przy nietolerancji tych substancji może pojawić się dyskomfort jelitowy lub lekkie działanie przeczyszczające.
Działania niepożądane, których nie należy ignorować
Do rzadkich działań niepożądanych należą nudności i ból głowy. Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pokrzywka, nadmierne pocenie się lub przyspieszone bicie serca.
Najważniejszym ostrzeżeniem jest jednak neuropatia wywołana nadmiarem witaminy B6. Długotrwałe przyjmowanie ponad 50 mg B6 na dobę, czyli więcej niż znajduje się w jednej tabletce, może prowadzić do mrowienia, kłucia, drętwienia i zaburzeń czucia. Ryzyko rośnie, gdy pacjent równocześnie stosuje kilka preparatów zawierających B6.
Dlatego przed rozpoczęciem kuracji dobrze jest sprawdzić skład wszystkich witamin, preparatów „na nerwy” i produktów dla seniorów. Jeśli pojawiają się nowe parestezje albo dotychczasowe dolegliwości wyraźnie się nasilają, lek trzeba omówić z lekarzem zamiast kontynuować go bezterminowo.
Co senior powinien ustalić przed rozpoczęciem kuracji
Przy drętwieniu stóp sam lek nie wystarczy, jeśli nie znamy źródła problemu. Podczas wizyty warto zapytać o poziom witaminy B12, glikemię, funkcję nerek i możliwe przyczyny neuropatii. Takie badania pomagają ocenić, czy suplementacja witamin rzeczywiście odpowiada na rozpoznany niedobór.
- Przy cukrzycy trzeba równolegle kontrolować poziom glukozy, ponieważ nieprawidłowa glikemia może stale uszkadzać nerwy.
- Przy leczeniu metforminą warto omówić z lekarzem kontrolę witaminy B12.
- Przy chorobie Parkinsona należy przekazać lekarzowi pełną listę leków, zwłaszcza preparatów zawierających lewodopę.
- Przy diecie ubogiej w produkty zwierzęce, chorobach żołądka lub jelit trzeba szczególnie dokładnie ocenić ryzyko niedoboru B12.
- Nie należy łączyć kilku produktów z witaminą B6 bez sprawdzenia łącznej dawki dobowej.
W praktyce najwięcej korzyści daje leczenie dopasowane do przyczyny. Tabletki mogą być rozsądnym elementem terapii, ale nie powinny opóźniać konsultacji, gdy drętwienie szybko narasta, obejmuje jedną stronę ciała, towarzyszy mu osłabienie mięśni albo pojawiają się problemy z chodzeniem.
Najważniejsza zasada przy witaminach na nerwy
Ten preparat ma konkretne zastosowanie i konkretne dawki, dlatego powinien być stosowany zgodnie z zaleceniem lekarza. Najbezpieczniejsze podejście polega na sprawdzeniu przyczyny dolegliwości, przejrzeniu wszystkich przyjmowanych produktów oraz ponownej ocenie leczenia po kilku tygodniach.
Jeżeli podczas kuracji pojawia się nowe mrowienie, pieczenie lub drętwienie, nie traktowałbym tego jako zwykłego etapu regeneracji. Przy wysokiej dawce witaminy B6 taki sygnał może oznaczać konieczność zmniejszenia dawki albo odstawienia leku po konsultacji medycznej.
